وجود ارکستر فیلارمونیک لرستان، یک اتفاق خوب برای موسیقی استان
وجود ارکستر فیلارمونیک لرستان، یک اتفاق خوب برای موسیقی استان

حال و هوای موسیقی در سال های اخیر اگر نگوییم بد، چندان مساعد هم نبوده است؛ دریافت پُرمشقت مجوز برگزاری کنسرت، لغو سلیقه ای کنسرت ها و بازار داغ موسیقی پاپ و ... تنها بخشی از این معضل ها است. دولت یازدهم اگرچه وانمود کرد همه تلاش خود را به کار بسته تا دست کم بتواند از حجم این مشکلات بکاهد، اما به زعم بزرگان موسیقی، هنوز گرفتاری های بسیاری وجود دارد. درچنین شرایطی، هر اتفاق خوبی امید می آفریند و نگاه ها را به خود جلب می کند. ارکستر فیلارمونیک لرستان یکی از همین اتفاقات خوب برای موسیقی استان است...

واژه فیلارمونیک به معنی موسیقی دوست است. ارکسترهای فیلارمونیک از سوی انجمن دوستداران موسیقی در هر شهر (انجمن فیلارمونیک) پشتیبانی مالی می‌شوند. نخستین ارکستر فیلارمونیک در ایران ارکستر فیلارمونیک تهران بود که در سال ۱۳۳۲ به وسیله انجمن مردمی فیلارمونیک تهران بنیان‌گذارده شد و در راه گسترش موسیقی کلاسیک اروپایی در ایران گام‌های بسزایی برداشت. طی سالیان متمادی چندین بار بعلت مشکلات مادی فعالیتش تعطیل شد و دیگر به صحنه بازنگشت تا اینکه در سال ۱۳۹۰ مجدد به صحنه بازگشت. در حال حاضر استان های تبریز، کردستان، کرمانشاه، مازندران و اصفهان ارکستر فیلارمونیک مخصوص به شهر خودشان را دارند. مرسوم است ارکسترهای فیلارمونیک از سوی انجمن دوستداران موسیقی هر شهر تأسیس و توسط شهرداری ها و اسپانسرهای خصوصی مورد حمایت مالی واقع شوند ولی در ایران اسپانسرها درکی از چنین موسیقی های جدی ندارند و کورکورانه به سمت کنسرت های پاپ می روند.

 

بیوگرافی مرحوم عباس میرزایی:

مرحوم عباس میرزایی متولد ۱۳۵۵ در خرم آباد بود از سال ۱۳۶۳ نزد استاد مرحوم عیسی سپهونی موسیقی آموخت و به مدت ۸ سال در گروه ایشان فعالیت داشت.. در سال ۱۳۷۷ برای ارتقا تکنیک نوازندگی کلارینت از محضر اساتیدی چون استاد حسین تهرانی و استاد بیات بهره مند شد. عباس میرزایی سازهای ساکسیفون، ترومپت، سنتور و تمبک را به خوبی می نواخت. وی به شغل مقدس آموزش موسیقی مشغول بود و در تابستان سال ۱۳۸۳ بر اثر سکته قلبی روی صحنه اجرا درگذشت.

 

در ادامه گپ دوستانه «میرملاس نو» با محمد میرزایی، سرپرست و رهبر ارکستر فیلارمونیک لرستان را میخوانید.

محمد میرزایی از بیوگرافی خود می گوید:

بنده متولد۱۳۶۶٫۱۰٫۲۰ خرم آباد هستم.  از ۸ سالگی زیر نظر مرحوم استاد عباس میرزایی آموختن ساز ترومپت را آغاز و در دوران ابتدایی و راهنمایی عضو گروه موزیک دانش آموزی و گروه سرود استان زیر نظر کانون ادب بودم. از سال ۸۱ تا ۸۳ بعنوان نوازنده ترومپت و درامز درگروه موسیقی ستاره شرقی با سرپرستی مرحوم میرزایی فعالیت کردم. بعد از اخذ دیپلم از هنرستان هنرهای زیبای پسران خرم آباد دوران سربازی را سپری نمودم. پس از آن با کسب رتبه ۱۱۸کشوری در دانشگاه تهران موفق به اخذ مدرک کارشناسی نوازندگی موسیقی جهانی و بعد از آن مدرک کارشناسی آهنگسازی شدم. همزمان با تحصیل بعنوان افسر ارتش استخدام و پس از گذراندن دوره های نظامی با درجه ستوان دوم بعنوان جانشین موزیک تشریفات در ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران در تهران مشغول به خدمت شدم. علی رغم جایگاه ایده آلی که در زمینه نوازندگی و آهنگسازی در پایتخت موسیقی ایران یعنی تهران داشتم اما با توجه به انگیزه شخصی و محقق نمودن عهدی که با خود بسته بودم تصمیم گرفتم برای ادامه خدمت به خرم آباد بیایم. در سال۱۳۹۶ به انجمن موسیقی لرستان مراجعه و ضمن ارائه رزومه هنری شروع به تدریس موسیقی کردم. همزمان جهت ادامه تحصیل درکنکور ارشد آهنگسازی شرکت نموده و با رتبه ۴موفق به پذیرش در دانشگاه هنر تهران گشتم. ایده تشکیل ارکستر فیلارمونیک لرستان که برای موسیقی هر استانی ضروری است را با رییس انجمن موسیقی لرستان آقای امین عباسیان مطرح کردم و از ایشان قول مساعد برای همکاری گرفتیم. تابستان ۹۷ فراخوان عضوگیری ارکستر فیلارمونیک لرستان را منتشر کردیم.

آقای میرزایی ضرورت ایجاد ارکستر برای موسیقی هر کشور یا استان به چه معنا است؟

وجود و ایجاد ارکستر همواره یک ضرورت است چراکه نمایانگر همسویی فرهنگی، هنری میان ملت ها است. در واقع دیسیپلینی که در یک ارکستر وجود دارد نماد رشد اعتلای فرهنگی آن جامعه است.

چطور شد تصمیم گرفتید ارکستر فیلارمونیک لرستان را ایجاد کنید؟

تیر ماه ۱۳۸۳ اولین شبی که قرار بود گروه ستاره شرقی برای یک اجرای بزرگ بر روی صحنه برود رهبر گروه عباس میرزایی بر اثر ایست قلبی درگذشت و برای همیشه مسیر زندگی ام عوض شد، این بنده حقیر به پاس زحمات و احترام و ارزشی که برای برادر عزیزم قائل بودم با خود عهد بسته که مسیر سخت برادرم را از پایه به صورت آکادمیک از سر بگیریم و تا رسیدن به هدف نهایی و محقق نمودن آرزوی دیرینه استاد و برادر عزیزم که تشکیل ارکستر بزرگ برای استان لرستان بود دست از تلاش نکشم.

برای تشکیل یک ارکستر بزرگ چه امکاناتی در ابتدای کار لازم است؟

اول از هر چیزی باید تعدادی نوازنده با علم آکادمیک موسیقی از گروه های مختلف سازی وجود داشته باشد. دوم ارکستراتورکه رپرتوار ارکستر را تنظیم می کند. سوم رهبر متخصص. چهارم مکان مناسب تمرین و مجهز به پوپیتر، صندلی و پیانو. عوامل فوق را گفتم که مقدمه ای باشد برای درک عظمت این پروژه؛ تشکیل ارکستر فیلارمونیک! در شهر ما از موارد فوق فقط یک ایده خام وجود داشته که تنها با تلاش و پشتکار، قدرت باور و همچنین تحمل دشواری ها با کمک اعضای دلسوز ارکستر عملی شده است. در واقع ما با کمک اعضای ارکستر یک کار غیر ممکن را ممکن کردیم. لازم میدانم ازآقایان داود احمدی،آرش سوری، امیر پیری عالم، کیوان ضفری، علی شکرالهی، محمد گودرزی و خسرو عینی تاری قدردانی کنم.

فعالیت چنین ارکسترهایی هزینه بر است، این هزینه چگونه تأمین می شود؟

از زمان آغاز به فعالیت تاکنون با همکاری اعضای ارکستر و انجمن موسیقی لرستان زیر نظر اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان ارکستر با کمترین امکانات بدون پرداخت دستمزد به اعضا کار را پیش برده و در حال حاضر که آماده اجرا است مسأله اسپانسر مالی بیش از پیش ذهنم را درگیر کرده؛ چون از این به بعد قطعاً ادامه راه منوط به سرمایه کافی است و تنها امید من درآمد حاصل از برگزاری کنسرت می باشد.

گفتید کمترین امکانات، در این باره بیشتر توضیح می دهید؟

شوربختانه برخلاف نگرش مثبتی که از وضعیت موسیقی لرستان در ذهن داشتم در آغاز کار به جزء انجمن موسیقی استان لرستان هیچ اداره یا سازمان ذی ربطی از ایده راه اندازی ارکستر فیلارمونیک استقبال نکرد. بعد از یک سال و نیم فعالیت ما هنوز برای مکان تمرین مشکل داریم. هفته ای دو بار تمرین آن هم فقط دو ساعت نهایت همکاری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان لرستان با اولین و تنها ارکستر فیلارمونیک لرستان است! انجمن موسیقی بارها تلاش کرده که زمان را افزایش دهد یا مکان بهتری برای ما در نظر بگیرند اما نتیجه ای نداشته و ما همچنان در شرایط سخت به کارمان ادامه می دهیم.

آیا کمبود نیرو‌های متخصص هم احساس می‌شود؟

قطعاً بله! در ابتدای کار با همکاری انجمن موسیقی لرستان فراخوان جذب نوازنده منتشر کردیم جز چند نفر سایر نوازندگان همکاری نکردند برای آن دسته از سازهای مدنظر ارکستر که در استان نوازنده نداشتیم مجبور شدم با همه توان به تربیت هنرجو بپردازم.

اعضای ارکستر فیلارمونیک از نوازندگان مطرح همان شهر یا استان اند با وجود عدم همکاری این عزیزان، شما مشغول به آموزش هم هستید یعنی بار مسئولیتتان دو چندان شده، وضعیت هنرجویان چگونه است؟

در ابتدای کار معمولی رو به ضعیف! اما سخت کوشی هنرجویان عضو ارکستر طی یک سال اخیر ستودنی بوده است، مسأله آموزش شوخی بردار نیست. امر تربیتِ هنرجو می بایست دلسوزانه و بسیار جدی باشد. موسسات آموزشی استان باید روند پیشرفت هنرجو را زیر نظر داشته باشد. ناگفته نماند حضور برخی از نوازندگان فعال در ارکستر انگیزه ای برای تلاش جدی هنرجویان است.

ارکستر فیلارمونیک لرستان هم اکنون چه وضعیتی دارد؟

طی این مدت تلاش های فراوانی جهت حفظ چارچوب ارکستر صورت گرفته و با تلاش های خستگی ناپذیر اعضا و شرکت در تمرین های متوالی و سخت گروه، خوشبختانه ارکستر با تنظیم ۱۳ قطعه به آمادگی قابل قبولی جهت اجرا رسیده است. برای نخستین بار در مراسم افتتاحیه سومین سوگواره چمرگه که توسط انجمن موسیقی استان لرستان ۲۴ مهرماه سالجاری برگزار شد بر روی صحنه رفتیم و بازخوردهای مثبتی داشت اما علی رغم قول مساعد جهت پشتیبانی همه جانبه از طرف برخی مسولین کمک چشم گیری صورت نگرفت. با این جود در حال حاضر ارکستر با ۴۵ نفر نوازنده در وضعیت مطلوبی بسر می برد و همچنان با انگیزه به فعالیت خود ادامه میدهد. امیدواریم که در آینده بتوانیم با تکمیل گروه های مختلف سازی سطح کیفی ارکستر را بالا ببریم و به مرور آن را به استانداردهای روز نزدیک کنیم، البته برای تسریع روند پیشرفت ضروریست ارگان های دولتی که وظیفه توسعه و ترویج فرهنگ و هنر را دارند و همچنین نوازندگان برجسته استان بدور از هر گونه جبهه گیری  از ارکستر فیلارمونیک لرستان حمایت کنند.

آینده ارکستر فیلارمونیک لرستان را چگونه می بینید؟

تلاش خواهیم کرد که این ارکستر علاوه بر اجرا در مرکز استان و شهرستان های تابعه با توجه به شرایط و امکانات موجود در سراسر استان های کشور به روی صحنه برود و با یاری پروردگار هدفم خوش درخشیدن این ارکستر در سطح بین المللی است. در نظر دارم آلبوم های ماندگاری با خوانندگان مطرح استان منتشر کنم.

با توجه به تغییر ذائقه شنیداری نسل امروز در موسیقی محلی و ایرانی، آیا ارکستر فیلارمونیک لرستان توانایی ارتقا فرهنگ شنیداری مخاطبان را دارد؟

اگر هنرمند دانش کافی برای تولید موسیقی نداشته باشد و به فرهنگ دیارش متعهد نباشد، مسبب تغییر منفی ذائقه هنری در جامعه است. از طرفی مسئولان فرهنگی هم بی تأثیر نیستند؛ مسئولان می بایست با تصمیم گیری های درست، شرایط و امکانات لازم را برای هنرمندان اصیل در هر شاخه ای از موسیقی فراهم کنند. در ارکستر علاوه بر آثار کلاسیک غربی حتما به معرفی آثار فاخر محلی و ایرانی خواهیم پرداخت که قطعا تاثیر بسزایی برای مخاطبان به خصوص نسل جوان خواهد داشت. تشکیل ارکستر فیلارمونیک لرستان انقلابی به معنای واقعی کلمه در موسیقی استان به شمار می رود و دگرگونی شگرفی در موسیقی استان مان ایجاد می کند. آغاز موسیقی ارکسترال و چند صدایی در استان با هدف اصلی گسترش موسیقی علمی بویژه استفاده از علوم تخصصی موسیقی جهانی در تنظیم و آهنگسازی برای موسیقی مقامی و محلی استان که موجب خلق تاثیرات متفاوت و نو می شود. کشف جنبه های پنهان که موسیقی ما را متناسب با فراخور زمان حال تغییر میدهد و قطعاً راهکاری برای احیاء دوباره موسیقی ملی، سنتی و مقامی ما می باشد.

محمد میرزایی به دغدغه های فراوانی اشاره کرد و از کمبود امکانات برای پیشرفت موسیقی تا عدم حمایت مسئولین فرهنگی درد و دل ها داشت که مجال بیانش نیست. به هر روی نخستین ارکستر فیلارمونیک لرستان تحت حمایت انجمن موسیقی لرستان با زحمات رهبر ارکستر و حداقل امکانات تا امروز پیش آمده و برای پیشبرد اهدافش در سطح کشوری و بین المللی از مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی لرستان و سایر مسئولین ارشد استان انتظار حمایت همه جانبه دارد. ارکسترهای فیلارمونیک می توانند در گستره جهان فراتر از دولت ها پیش بروند و در پیوندهای بینافرهنگی و بین المللی در سراسر دنیا موثر باشند. میرملاس نو از مسئولین ارشد استان برای حمایت همه جانبه در خصوص پیشبرد اهداف این ارکستر دعوت به همکاری می نماید.